హేరమ్బోపస్థానమ్

ప్రథమః ఖణ్డః (శశివదనావృత్తమ్)

శ్రియమసమానాం మమ శుభనామా ।
దిశతు గణానాం పతిరతిధామా ॥ ౧॥

విజితజరాధిం వినిహతరోగమ్ ।
ద్విరదముఖో మే వితరతు యోగమ్ ॥ ౨॥

వితరతు మహ్యం నిజపదభక్త్తిమ్ ।
గణపతిరగ్రయామపి భుజశక్త్తిమ్ ॥ ౩॥

హరతనయో మే విభురతిహృద్యమ్ ।
వితరతు భూతప్రవిమలవిద్యామ్ ॥ ౪॥

మమ కరివక్త్రః ప్రభురనవద్యామ్ ।
దిశతు భవిష్యద్విదముడువిద్యామ్ ॥ ౫॥

నిజవిషయాజిష్వఘహిమభానో ।
ఇమమవిజేయం కురు హరసూనో ॥ ౬॥

సుమధురమాధ్వీధరపదజాతమ్ ।
కరిముఖ దాసం కురు కవిమేతత్ ॥ ౭॥

గణపతిరూపం మనసి కరోమి ।
గణపతికిర్తీం వచసి తనోమి ॥ ౮॥

మమ గణనాథః శమయతు పాపమ్ ।
సపది విముష్ణాత్వపి పరశాపమ్ ॥ ౯॥

శశివదనానాం నవకృతిరేషా ।
భజతు గణేశం పతిమివ యోషా ॥ ౧౦॥

ద్వితీయః ఖణ్డః (మదలేఖావృత్తమ్)

ఆహ ప్రాజ్ఞజనస్త్వాం మూలాధారనిశాన్తమ్ ।
మన్దే సుప్తమిభాస్య జ్ఞే యుక్త్తే విలసన్తమ్ ॥ ౧౧॥

అస్తి వ్యోమ్ని గురుర్యస్తస్యైవ త్వమిహాసి ।
విధ్నేశానవివర్తః సద్భక్తేషు విభాసి ॥ ౧౨॥

కోఽపి ప్రాభవశాలీ మూలాధారవిహారీ ।
ప్రజ్ఞాసిద్ధివధూభ్యం శ్లిష్టో భాత్యఘహారీ ॥ ౧౩॥

ఆశా మే తవ శక్త్తిం దేహే ద్రష్టుమపారామ్ ।
పాతుం చేశ్వరసూనో మూర్ధన్యామృతధారామ్ ॥ ౧౪॥

యా చిత్ సా తవ మాతా యః శ్రేష్ఠః స పితా తే ।
సిద్ధిర్బాహ్యమతిర్యే తే నాథ ప్రమదే తే ॥ ౧౫॥

యా లిప్సా హృదయే మే తాం పూర్ణాం కురు మా వా ।
ఏషాఙ్గీక్రియతాం మే మత్తేభానన సేవా ॥ ౧౬॥

నా ఖే యాతి సురో వా త్వం చేత్ కిఞ్చిదుదాస్యమ్ ।
ఆధారే విదధాసి స్కన్దస్యాగ్రజ లాస్యమ్ ॥ ౧౭॥

న స్వార్థే మమ యత్నో నిఃస్వార్థే మమ సోఽయమ్ ।
ఉద్యోగః శివసూనో సద్యో దేహి సహాయమ్ ॥ ౧౮॥

మాహాత్మ్యం నను వక్త్తుం కః శక్త్తః పురుషస్తే ।
హస్తీన్ద్రానన భాగ్యం సర్వేషాం తవ హస్తే ॥ ౧౯॥

ఏతః సమ్మదకత్రీర్హైరమ్బీర్మదలేఖాః ।
సేవన్తాం కవిభృఙ్గాశ్చాన్ద్రీర్భా ఇవ లేఖాః ॥ ౨౦॥

తృతీయ ఖణ్డః (ఇన్ద్రవజ్రావృత్తమ్)

ఏకాదశానాం ప్రవరం సుతానాం రుద్రస్య మన్త్రధిపతిం నమామి ।
శాస్త్రాణి సర్వాణ్యపి యస్య కీలాః సూర్యానపోహ్యం తిమిరం హరన్తి ॥ ౨౧॥

ప్రాజ్ఞేన బుద్ధయా యదకారి పద్యం సధారణస్తత్ర తవోపకారః ।
హేరమ్బ యన్మన్త్రమృషిశ్చకార వ్యక్తోవిశిష్టస్తవ తత్ర యత్ర ॥ ౨౨॥

జిహ్వాస్థలం నాథ విగాహమానం త్వామాహురుచ్ఛిష్టమయి ఛలోక్త్యా ।
ఉచ్ఛిష్టతా చేత్తవ రుద్రసూనో స్వాధ్యాయనిష్ఠీవనతోర్భిదా కా ॥ ౨౩॥

సర్వాణి ధాన్యాని చ భక్షయన్తం దన్తైః శితైర్దేవ సహాయవన్తమ్ ।
ఏతం బిలస్థం రసనాహ్వయం తే వాహం విదో మూషికమామనన్తి ॥ ౨౪॥

ఆధారచక్రే వసతో గణేశ జ్యోతిర్మయాణోర్జ్వలతః సదాతే ।
ఏకః పచత్యన్నమశేషమూష్మా సమ్ప్ర్రేరయన్త్య ఇమాస్తు వాచః ॥ ౨౫॥

వైశ్వానరోఽగ్నిః సకలస్య జీవో వాగిన్ద్రియాగ్నిః శివనన్దన త్వమ్ ।
యో వేద నైవ యువయోర్విభేదం పిణ్డేషు నా ముహ్యతి స ప్రసఙ్గే ॥ ౨౬॥

త్వాం బ్రహ్మణస్పత్యభిధానమాహుః కేచిద్విభోరీశపదస్య పుత్రమ్ ।
అన్యైర్బృహస్పత్యభిధాన ఉక్తో ధీరైర్విభోరిన్ద్రపదస్య మన్త్రీ ॥ ౨౭॥

జిహ్వైవ వేదిస్తవ తోయపూతా లోకప్రసఙ్గస్తవ తత్ర ధూమః ।
జ్వాలా జగన్నాథకథా పవిత్రా చేతో ఘృతం జుహ్యతి యత్ర సన్తః ॥ ౨౮॥

విద్యున్మయీమూర్తిరగాది జిష్ణోర్యా మౌనిభిః సైవ తవ స్వరూపమ్ ।
ఇన్ద్రస్య భేదస్తవ చోదితో యః స ప్రాణవిద్యుత్తనుభేదమూలః ॥ ౨౯॥

దివ్యాగ్రిగాత్రం ధిషణా కలత్రం భర్గస్య పుత్రం ప్రణతస్య మిత్రమ్ ।
దివ్యాగ్రిరుచో భజన్తామేతాః కరీన్ద్రాననమిన్ద్రవజ్రాః ॥ ౩౦॥

చతుర్థః ఖణ్దః (వసన్తతిలకవృత్తమ్)

కిం బృంహితాని కురుషే కలుషేణ భగ్నే
మగ్నే మహావిపది దేవ నిజే వివర్తే ।
నిద్రామి చేద్వరద బోధయ హస్తఘాతా –
ద్గచ్ఛామి చేదపథమాశు నివర్తయస్వ ॥ ౩౧॥

వేషస్త్వాయమపరో యది దేవ నాట్య-
మారభ్యతాం తదుచిత్తం కిముపైషి మౌనమ్ ।
ఏతాం ప్రభో యవనికామపసారయన్తు
సక్షాద్గణాస్తవ కుతః క్రియతే విలమ్బః ॥ ౩౨॥

ఏతత్తమో నయనశక్త్తిహరం గుహాయం
మర్గం రుణద్ధి న విలోకితుమస్మి శక్త్తః ।
స్రేహోఽస్తి కాచన దశాస్తి విభో కటాక్ష-
జ్యోతిర్లవ సదయ దేహి పురో వ్రజేయమ్ ॥ ౩౩॥

ఘోరం కరోమి న తపో యది తేఽపరాధః
కిం ప్రేరణం న కృతవానసి రుద్రసూనో ।
సమ్ప్రేరితశ్చ భవతా యది నాచరేయం
సమ్ప్రేరణస్య తవ కా గజవక్త్ర శక్త్తిః ॥ ౩౪॥

కార్యం న మే కిమపి తత్ ఖలు నిర్జరాణాం
రూపం న మే కిమపి తత్తవ కోఽపి వేషః ।
ఇష్టం ను కష్టమథ కస్య కరీన్ద్రవక్త్ర
శిష్టం తు మే కిమపి నామ నరాఙ్గసఙ్గి ॥ ౩౫॥

నామాపి తత్తవ భవత్యథవా గజాస్య
చర్చా వినశ్వరతమే తనుకఞ్చుకే కా ।
విష్ణోరివేన్దుధవలం భవితా యశశ్చేత్
తద్దన్తకాన్తిషు తవైవ లయం ప్రయాతు ॥ ౩౬॥

స్థూలాం తనూమసుమశేషమనోరథానాం
స్థానం మనశ్చ ధిషణాం ప్రమదం చ మూలమ్ ।
ఆక్రమ్య కోశమఖిలం చ విభో ఖలారే
విధ్నాధిరాజ మయి దర్శయ తే విభూతిమ్ ॥ ౩౭॥

దేవీ మతిర్జలపత్రవిశాలనేత్రా
దేవీ చ సిద్ధిరకలఙ్కసుధాకరాస్యా ।
ఛయోష్ణతా చ దిననాథమివ జ్వలన్తం
నిత్యం భవన్తమిభవక్త్ర విభో భజే తే ॥ ౩౮॥

సిద్ధేన్ద్రవేషభృతి భూమిహితాయ రుద్రే
కైలాసశైలమధితిష్ఠతి వజ్రపాణిః ।
ధృత్వా గజేన్ద్రముఖవేషమముష్య పుత్రో
భూత్వా విభుర్నయతి పారిషదానశేషాన్ ॥ ౩౯॥

సమ్మోదయన్తు హృదయం ద్విరదాననస్య
దేవస్య సిద్ధిధిషణా హృదయేశ్వరస్య ।
ఏతా వసన్తతిలకాః కవికుఞ్జరేణ
గీతాః కయాఽప్యమలభావనయా యుతేన ॥ ౪౦॥

॥ ఇతి శ్రీభగవన్మహర్షిరమణాన్తేవాసినో వాసిష్ఠస్య
నరసింహసూనోః గణపతేః కృతిర్హేరమ్బోపస్థానం సమాప్తమ్ ॥